Oderstellung, Doppel-MG-Schartenstand 708

Doppel-MG-Schartenstand 708 wybudowany na Pozycji Odry (Oderstellung) to schron bojowy dla dwóch km położony na wschód od omawianego wcześniej  Doppel-MG-Schartenstand 711. Jest to również schron dwusektorowy do ognia bocznego, który swoim ogniem, z jednej strony flankował obiekt 711, z drugiej sektor ognia pokrywał południowy brzeg Odry na wschód od mostu w Cigacicach (Tschicherzig). Schemat schronu jest bardzo podobny do tego, jaki omawiałem w przypadku schronu 711. W obiekcie znajdowała się śluza gazoszczelna, śluza pośrednia i dwie izby bojowe chronione przez płyty nieujęte w Panzer Atlasie 1, o wymiarach 2400 mm x 1800 mm x 80 mm. Wejście do obiektu zabezpieczały gazoszczelne drzwi dwudzielne.

Oderstellung, Doppel- MG-Schartenstand 708, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl, Pozycja Odry Rejon Cigacic, Międzyrzecz 2007
Oderstellung, Doppel- MG-Schartenstand 708, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl, Pozycja Odry Rejon Cigacic, Międzyrzecz 2007
Akwarela autorstwa Roberta Jurgi przedstawiająca wnętrze obiektu Doppel-MG-Schartenstand 708
Akwarela autorstwa Roberta Jurgi przedstawiająca wnętrze obiektu Doppel-MG-Schartenstand 708

Niewiele materiałów można znaleźć w Internecie czy źródłach pisanych na temat schronu Doppel-MG-Schartenstand 708 wybudowanego na Pozycji Odry. Te materiały, które istnieją sugerują 1932 rok jako datę powstania obiektu. Pewne przesłanki jednak, jak grubość płyty i zastosowane drzwi dwudzielne jako wejście główne do schronu, które są rozwiązaniem starszym niż te, które znajdujemy na obiekcie 711, mogą oznaczać, że obiekt wybudowano już w 1930 lub 1931 roku. W tych samych materiałach znajdujemy również informację, że obiekt był maskowany na obiekt gospodarczy, w tym przypadku także pojawiają się wątpliwości. Ten sposób maskowania, spotykany dość często na różnych liniach obronnych wybudowanych w Polsce do 1939 roku, charakteryzuje się zastosowaniem drewnianych listew lub wsporników „wtopionych” w zewnętrzną warstwę ścian schronu. W tym przypadku takich listew nie znajdujemy, wyraźnie widoczne są za to haki do mocowania siatki maskującej.

Oderstellung, Doppel- MG-Schartenstand 708, przybliżone sektory i zasięg ostrzału, zaznaczone są również trzy schrony bierne położone w bezpośrednim sąsiedztwie omawianego schronu
Oderstellung, Doppel- MG-Schartenstand 708, przybliżone sektory i zasięg ostrzału, zaznaczone są również trzy schrony bierne położone w bezpośrednim sąsiedztwie omawianego schronu

Wnętrze izb bojowych jest bardzo podobne do tych z obiektu 711, przy płycie wylany jest żelbetonowy blok w kształcie litery „T”, gdzie pod strzelnicą znajdowała się laweta dla MG08. Sposób mocowania płyty chroniącej MG08 jest analogiczny do wcześniej omawianego schronu, dwie spośród czterech górnych kotew, związane są bezpośrednio z konstrukcją stropodachu za pomocą śrub, kolejne dwie kotwy zatopione są w ścianach obiektu.

Oderstellung, Doppel-MG-Schartenstand 711

Doppel-MG-Schartenstand 711 to jeden z pierwszych schronów wybudowanych na Pozycji Odrzańskiej (Oderstellung). Obiekt powstał najprawdopodobniej w 1932 roku pierwotnie oznaczony sygnaturą T.3 [VII/34] (T – nazwa odcinka, tutaj Tschicherzig, 3 – numer obiektu względem odcinka, VII – numer grupy fortecznej, 34 – numer obiektu względem grupy) charakteryzował się wyjątkowo prostą konstrukcją i niewielką powierzchnią. Na schron składały się cztery pomieszczenia:

  1. Gazoszczelna śluza wejściowa (Gasschleuse), oddzielona od zewnątrz gazoszczelnymi drzwiami starego typu Schwere Flußstahltüren einteilig mit Mannloch, a od wewnątrz gazoszczelnymi drzwiami dwudzielnymi. Wewnątrz śluzy znajdowały się narzędzia saperskie, pojemnik na wodę.
  2. Śluza wewnętrzna, pośrednia (Schleuse), pełniła ona jednocześnie rolę wewnętrznej śluzy gazoszczelnej i korytarza komunikacyjnego prowadzącego do obu izb bojowych.
  3. Dwie niewielkie izby bojowe (MG Raum) o powierzchni niespełna 3,5 m² pełniły jednocześnie rolę izby załogi. Izba bojowa od korytarza oddzielona była również drzwiami dwudzielnymi. W pomieszczeniu pomniejszonym jeszcze żelbetową podstawą w kształcie litery „T” pod MG08, znajdował się piec forteczny (każda izba miała swój), na ścianie obu izb znajdował się także telefon polowy, kabel telefoniczny wprowadzono do obiektu z prawej strony wejścia poprzez charakterystyczną nadlewkę betonową. Zapas amunicji dla MG w ilości 3000 sztuk umieszczono wewnątrz stolika fortecznego (podstawowa jednostka ogniowa, którą można było zwiększyć rozmieszczając w pomieszczeniu dodatkowe skrzynki amunicyjne).
Oderstellung, Doppel-MG-Schartenstand 711, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl, Pozycja Odry Rejon Cigacic, Międzyrzecz 2007
Oderstellung, Doppel-MG-Schartenstand 711, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl, Pozycja Odry Rejon Cigacic, Międzyrzecz 2007

Czytaj dalej Oderstellung, Doppel-MG-Schartenstand 711

Oderstellung, Unterstand 710, 703

Na Pozycji Odry (Oderstellung) rozbudowywanej od 1928 roku w pierwszej kolejności powstawały schrony bojowe w najbardziej strategicznych miejscach, to znaczy w bezpośrednim sąsiedztwie przepraw mostowych i promowych przez Odrę. Zakładano, że schrony bierne przeznaczone dla wojsk polowych oraz amunicji miały zostać wzniesione dopiero w trakcie mobilizacji na zapolu w odległości minimum 500 metrów od głównej linii.

Właściwe schrony bierne gwarantujące odpowiednią ochronę i komfort powstały w rejonie Cigacic w latach 1934/35. Właśnie tego typu obiekty chciałbym przybliżyć w tym wpisie. Unterstand 710 wybudowany został na pozycji ryglowej, łączącej południkowo pozycję główną z pozycją tyłową w rejonie Cigacic (Tschicherzig), z kolei Unterstand 703 to schron bierny wybudowany na pozycji głównej opartej bezpośrednio o brzeg rzeki. Oba schrony wykonano według tego samego projektu.

Oderstellung, Unterstand 710, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl
Oderstellung, Unterstand 710, rzut obiektu, rysunek Krzysztof Motyl, Pozycja Odry Rejon Cigacic, Międzyrzecz 2007 [1]
Czytaj dalej Oderstellung, Unterstand 710, 703

Oderstellung, Stand 771

Obiekt numer 771 (Stand 771) to niewielkie stanowisko z pojedyńczą izbą bojową za płytą stalową 7P7 i kopułą dla obserwatora piechoty 9P7 (Kleinstglocke für Infanterie Beobachtung). Obiekt typu B1-3, schron bojowy dla km z kopułą obserwacyjną i izbą pogotowia (MG-Schartenstand mit Kleinglocke) wybudowano w linii wału przeciwpowodziowego Odry. Stand 771 położony jest w odległości około 300 metrów od wcześniej opisywanego obiektu numer 770, na mapce poniżej przedstawiono położenie obu schronów i przybliżone sektory ostrzału, wyraźnie widać wzajemne powiązanie. Załogę schronu stanowiło 7 osób. Ze względu na niewielkie pomieszczenie wydzielone z izby pogotowia przyjmuje się, że jest to schron dowodzenia odcinka Czerwieńsk (Rothenburg).

Oderstellung, schrony 770 i 771, na mapie zaznaczone są przybliżone sektory i zasięg ostrzału, wyraźnie widoczne wzajemne powiązanie
Oderstellung, schrony 770 i 771, na mapie zaznaczone są przybliżone sektory i zasięg ostrzału, wyraźnie widoczne wzajemne powiązanie

Czytaj dalej Oderstellung, Stand 771

Oderstellung, Stand 770

Pierwsze fortyfikacje na Pozycji Odrzańskiej (Oderstellung) powstały w 1928 roku (pomijam tu żelbetowe schrony wybudowane w latach 1925-26 w rejonie Głogowa i Zaboru). Rozbudowa linii trwała z przerwami do 1939 roku. Pierwsze schrony z pierwszego etapu budowy to stosunkowo proste konstrukcje z niewielkimi izbami bojowymi, jedną lub dwiema w zależności od typu schronu, oraz śluzą gazoszczelną. Z czasem konstrukcje schronów ewoluowały w coraz bardziej skomplikowane formy, wyposażone w układy wentylacji, komunikacji i łączności, ogrzewania i odwodnienia.

Oderstellung, Stand 770, położenie i przyblizony sektor ostrzału
Oderstellung, Stand 770, położenie i przybliżony sektor ostrzału

Czytaj dalej Oderstellung, Stand 770